وسىدان بىرنەشە جىل بۇرىن (رەتسەنزەنت جازۋشىلار تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، پروفەسور، ت.د.دجۋراەۆ، تاريح عىلىمدارىنىڭ كانديداتى ن.ن. ماسلوۆ) ن.گ. بەرەزنياكتىڭ (1984 ج. تاشكەنت، «ۋزبەكيستان» باسپاحاناسى) «گەروي سوۆەتسكوگو سويۋزا ۋزبەكيستانتسى» كىتابىن وقىدىم. جازۋشىلار ب.ح.بوكسەر مەن ن.ە.تيحومولوۆپەن ادەبي وڭدەلگەن كىتاپپەن وزبەكستان تاريحى ءۇشىن باعالى دەرەكتەر قامتىلعان. اتالمىش كىتاپقا وزبەكستاندىقتارمەن قاتار قازاقستاندىق كەڭەس وداعىنىڭ باتىرلارىنىڭ ەنگىزىلگەنى مەن ءۇشىن كۇتپەگەن جاڭالىق بولدى. 119 بەتتە ناعي يلياسوۆقا تۋرالى باتىرلارعا قاتىستى ورىس حالقىندا قولدانىلاتىن «مەن ونىمەن بارلاۋعا بارار ەدىم» دەگەن قاناتتى سوزدەرىمەن باستالىپ، تومەندەگى دەرەكتەر بەرىلگەن: "ن.يلسوۆ 1920 ج. قىزىلوردا وبلىسى قىزىل يۋلدۋز قىستاعىندا دۇنيەگە كەلگەن، ۇلتى قازاق، تاشكەن بالالار ءۇيىنىڭ تاربيەلەنۋشىسى، تاشكەن پەداگوگيكا ۋچيليششەسىنىڭ رابفاكىن اياقتاعان سوڭ مەكتەپ مۇعالىمى بولىپ قىزمەت ىستەگەن".اسكەري اتاعى سەرجانت، 152 اتقىشتار بريگاداسىنىڭ بارلاۋ روتاسىنىڭ بولىمشە كومانديرى، ش-دارەجەلى «داڭق» وردەنى مەن «ەرلىگى ءۇشىن» مەدالىمەن ماراپاتتالعان. ارمەن قاراي باتىرىمىزدىڭ سوعىس كەزىندەگى ەرلىكتەرى كورسەتىلگەن. كىتاپتىڭ 231 بەتىندە ەكىنشى سىربويىلىق باتىرىمىز جاپپاسباي نۇرسەيتوۆتىڭ 1942 جىلى تاشكەن وبلىسىنىڭ ورتا شىرشىق اۋدانىنىڭ اسكەري كوميسسيارياتىمەن اسكەرگە شاقىرىلىپ، سوعىس كەزىندەگى جاساعان ەرلىگى باياندالعان. سوعىستان كەيىن ونىڭ كيروۆ سوۆحوزىندا (قاي رەسپۋبليكا، وبلىس، اۋدانى اتاۋى كورسەتىلمەگەن) جۇمىس ىستەگەنى كورسەتىلگەن.
ۆيكيپەديا-اشىق ەنتسيكلوپەدياعا سايكەس ن.يلياسوۆ قىزىلوردا وبلىسىنىڭ تەرەڭوزەك اۋدانىنىڭ «كراسنايا كوممۋنا» كولحوزىنىڭ № 8 اۋىلىندا تۋىلعان. قازاقستاندا العاشقى بولىپ اشىلعان ارىس بالالار ۇيىندە، كەيىن تاشكەن بالالار ۇيىندە تاربيەلەنىپ، سوندا ورتا مەكتەپتى، ودان كەيىن پەداگوگيكا ۋچيليششە رابفاكىن اياقتاپ، جوعارعى شىرشىق ورتا مەكتەبىنىڭ باستاۋىش مۇعالىمى (1939-1940 ج.ج.), قىزىلوردا وبلىسى، تەرەڭوزەك اۋدانىنىڭ ە.تەلمان اتىنداعى تولىق ورتا مەكتەپتە مۇعالىم بولىپ قىزمەت اتقارعان. ن.يلياسوۆتىڭ بالالىق، بوزبالالىق شاعىن تاشكەنتتە وتكىزگەنىنە داۋ ايتا المايمىز، ول تۋرالى ۋاقىتىندا ونىڭ مارقۇم ۇلى رەنات تا ماعان اڭگىمە بارىسىندا ايتقان بولاتىن.
ال قىزىلوردانىڭ تەرەڭوزەگىندە تۋىپ، سوندا باستاۋىش مەكتەپتە وقىپ، اسكەرگە الىنعان ج.نۇرسەيتوۆ نەلىكتەن وزبەكستاندىق باتىرلار قاتارىنا قوسىلعاندىعى ماعان تۇسىنىكسىز. ن.گ. بەرەزنياكتىڭ ج.نۇرسەيتوۆتى نەگىزسىز، دالەلسىز، قۇجاتسىز وزبەكستاننىڭ كيروۆ سوۆحوزىندا جۇمىس ىستەدى دەۋى ەشبىر قيسىنعا كەلمەيدى. رەسمي دەرەكتەرگە سايكەس ج.نۇرسەيتوۆ 1923 جىلى 9 مامىردا قازاق كسر-نىڭ قىزىلوردا وبلىسىنىڭ تەرەڭوزەك اۋدانىنداعى قۇرايلى ۇجشارىندا (شىركەيلى) تۋعان. قىزىل ارميا قاتارىنا 1942 جىلى شاقىرىلىپ، اسكەري بورىشىن 155 اتقىشتار ديۆيزياسىنا قاراستى 486 اتقىشتار پولكى قۇرامىندا احتىركا قالاسى، كيەۆ وبلىسى مەن دنەپر وزەنىنەن ءوتۋ كەزىندەگى ەرلىكتەرى، سوعىستان كەيىن كيروۆ سوۆحوزىندا جۇمىس ىستەگەنى كورسەتىلگەن. ۆيكيپەديا-اشىق ەنتسيكلوپەديادا ونىڭ تاشكەن بالالار ۇيىندە تاربيەلەنىپ، پەداگوگيكا ۋچيليششەسىندە وقىعاندىعى كورسەتىلمەگەن. عالامتوردا كەڭەس ۇكىمەتى كەزىندە ج.نۇرسەيتوۆ دۇنيەگە كەلدى دەگەن كيروۆ اتىمەن تاشكەن وبلىسى چيناز اۋدانىندا كولحوز، چيمكەنت وبلىسىندا كەيىن مايلىوشاق، كازىبەك بي، اقبۇلاق، ورگەباس، جىبەك جولى، اسىق اتا، اباي اتالعان بىرنەشە اۋىل، كولحوز بولعان. ج.نۇرسەيتوۆتىڭ وزبەكستان نەمەسە شىمكەنت وبلىسىندا دۇنيەگە كەلىپ، وندا تۇرىپ، وقىپ، جۇمىس ىستەپ، اسكەرگە الىنعاندىعى تۋرالى دەرەكتەر جوق.
ولار تۋرالى تولىق اقپارات جيناۋ ءۇشىن كەڭەس وداعىنىڭ قازاقستاندىق باتىرلارى تۋرالى (باس رەداكتورى قۋانعانوۆ ف.، باس عىلىمي رەداكتورى تعد-ى، پروفەسسور، س.ف.ماجيتوۆ) "گەروي ۆەليكوي پوبەدى", ال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىمەن شىعارىلعان "گەروي-كازاحستانتسى 1937-2016" قىسقا بيبليوگرافيالىق انىقتاما، قۇراستىرۋشى زاپاستاعى پولكوۆنيك ق. جادىقوۆتىڭ "قازاقستاندىق كەڭەس وداعىنىڭ باتىرلارى: ەنتسيكلوپەديالىق جيناق", ءوزىمنىڭ جەكە كىتاپحانا قورىندا ساقتالعان "قىزىلوردالىق قاھارماندار" (ق.كوشەرباەۆ، س.شاۋحامانوۆ), «وزبەكستانداعى قازاقتاردىڭ تاريحى جانە بۇگىنگى دامۋى» اتتى ( ق.قوبلاندين، گ.مەڭدىقۇلوۆا) شىعارىلعان كىتاپتارعا، ۆيكيپەديا-اشىق ەنتسيكلوپەديا، رەسەيلىك سايتتار مەن ت.ب. عالامتور دەرەكتەرىنە جۇگىندىم.
تەك رەسەيلىك فەدەرالدىق «جيت ۆەچنو» سايتىنىڭ پاراقشاسىندا ج.نۇرسەيتوۆ اسكەرگە 1942 جىلى تاشكەن وبلىسىنىڭ ورتا-شىرشىق ااك-مەن الىنعان دەپ كورسەتىلگەن. باتىرىمىزعا قاتىستى قالعان كىتاپتار مەن عالامتور پاراقشالارىندا ونىڭ قىزىلوردا وبلىسىندا تۋىپ، ءوسىپ، سوعىسقا اتتانىپ، كەيىن ەلگە ورالعاندىعى، وزبەكستانعا ەشقانداي قاتىسى جوق ەكەندىگى انىق كورسەتىلگەن.
اتالمىش كىتاپتا باسقا دا بىرنەشە قازاقستاندىق باتىرلار وزبەكستاندىق باتىرلار قاتارىندا كورسەتىلگەن. قىزىلوردا وبلىسى قازالى اۋدانىندا تۋعان، ۇلتى قازاق، م.بالماعانبەتوۆ سوعىستان كەيىن نۇكىس قالاسىندا تۇرعان. ۇشقىش ب. نۇرپەيسوۆتىڭ اتا-اناسى قاراقالپاقستانعا قازاقستاننان كوشىپ بارعان. ونىڭ ۇلتى قازاق، ەكەنى بىزگە 2015 ج. بەلگىلى بولدى. "قىزىلوردالىق قاھارماندار" جيناعىندا، باسقا دا كىتاپتارعا ونىڭ ەسىمى كىرگىزىلمەگەن بولاتىن. ۆيكيپەديا-اشىق ەنتسيكلوپەديادا ول قاراقالپاقستاندا (تاعى ءبىر دەرەكتەردە اقتوبە وبلىسىندا) تۋعان. قىزىلوردا قالاسىندا تۇراتىن تۋىسقاندارىنىڭ ايتۋى بويىنشا ول قىزىلوردا وبلىسى قارماقشى (قازالى دەپ تە ايتىلادى) اۋدانىندا تۋعان. اعايىندارى قىزىلوردا وبلىسىنان 1930 جىلدارى ءدىني قايراتكەر اقمىرزا ءتوسۇلى يشاننىڭ كەڭەس ۇكىمەتىنە قارسى كوتەرىلىسىنەن كەيىن قاراقالپاقستانعا كوشكەن.
ال، تۇركىستاندىق ر. ەسەتوۆ پەن قاراقالپاقستاندىق ي.ناۋرىزباەۆتىڭ ۇلتتارى وزبەك بولىپ جازىلىپ كەتكەنى تۋرالى كەزىندە باق-تاردا جاريالاندى.ەسەتوۆ سوعىسقا الىناتىن جاسى تولماي تۇركىستان اسكەري كوميسسيارياتىنا قايتا-قايتا بارىپ جۇرگەندە كورشىسى، كومسومول نۇسقاۋشىسى قۇجاتتارىن رەتتەپ، جاسىن ۇلعايتىپ، سوعىسقا اتتانعان. كەيىن انىقتالعانداي، ونىڭ ۇلتى وزبەك بولىپ جازىلىپ كەتكەن. ونىڭ اناسى جانە كورشىسى كومسومول نۇسقاۋشىسىنىڭ وزبەك ۇلتىنان ەكەنىن جازىلعان ماقالادان بىلدىك. سىرتىنان ۇلتى وزبەك بولىپ جازىلعان ينويات ناۋرىزباەۆ ءوزىنىڭ ۇلتى قازاق ەكەنىن بيلىك ورىندارىن ارالاپ ءجۇرىپ، 90 جىلداردىڭ اياعىندا دالەلدەدى. ۆيكيپەديا –اشىق ەنتسيكلوپەديادا ونىڭ ۇلتى وزبەك بولىپ، كەيىن قازاق دەپ وزگەرتىلدى. قايسار مىنەزدى باتىرىمىز ۇلتىن وزگەرتۋ ءۇشىن ەشتەڭەگە قىزىقپاي، ۇسىنىس قابىلداي بۇل ومىردەن ءوتتى. قوس باتىرىمىزدىڭ مەكەمەلەر ەسىكتەرىن توزدىرىپ، وزبەكتەن قازاق بولۋ جولىنداعى سەرگەلدەڭدەرى كەزىندە باق-تاردا جاريالاندى. ر.ەسەتوۆ قارقارالىداعى، ي.ناۋرىزباەۆ اقتوبەدەگى اعايىندارىنىڭ ارتىنان ىزدەپ بارىپ، تانىسىپ، ارالاسىپ ۇلگىردى.
كەز كەلگەن ۇلت اتاقتى ادامدارعا تالاساتىنى بەلگىلى عوي. داڭقتى كوماندير، "تەمىر گەنەرال" س.راقىموۆتىڭ ۇلتىنا قاتىستى داۋ دا كوپشىلىكتىڭ ەسىندە. "العاشقى قازاق" نەمەسە "العاشقى وزبەك" گەنەرالى اتالۋى ءۇشىن ۇوس-نىڭ اياعىندا-اق ەكى باۋىرلاس حالىق اراسىنداعى باستالعان تالاس كەڭەس ۇكىمەتى تارقاپ، ەگەمەندىككە قول جەتكىزگەننەن كەيىن رەسپۋبليكا ۇلتتىق، پارتيا ەليتاسى مەن ينتەلەگەنتسياسى اراسىندا قىزا ءتۇستى. ۆيكيپەديا-اشىق ەنتسيكلوپەدەياعا سايكەس بولاشاق باتىرىمىز 8 جاسقا كەلگەندە اكەسىنەن ايرىلىپ، قىيىن بالالىق شاعىن تاشكەندە جوقشىلىقپەن وتكىزگەن. تۇراقتى باسپاناسى بولماي، ءارتۇرلى جۇمىستار ىستەگەن. كەڭەس كەزىندە ونىڭ ءومىربايانىندا، وقۋلىقتار مەن رەسمي قۇجاتتاردا باتىرىمىزدىڭ تۋعان جەرى تاشكەن قالاسى، ۇلتى وزبەك بولىپ سانالدى. كەيىن ونىڭ وڭتۇستىك قازاقستاندا تۋىپ، تاشكەنگە قىيىن قىستاۋ زاماندا بارعانى، ۇلتى قازاق ەكەندىگى انىقتالدى. ۆيكيپەديادا ونىڭ تۋعان جەرى رەتىندە كورسەتىلىپ كەلگەن تاشكەن قالاسى تۇسىنا كەيىننەن وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى، قازىعۇرت اۋدانى، كوكىبەلى ەلدى مەكەنى دەپ وزگەرىس ەنگىزىلدى. ونىڭ جۇبايى ق.ناتۋللاەۆا مەن ۇلى ر. راحيموۆتىڭ، تاشكەندە تۇرعان اناسىنىڭ اعالارى تولەگەن مەن ازيزمات كاريموۆتاردىڭ، نەمەرە اپاسى ل. وسپانكۋلوۆانىڭ ايتۋى بويىنشا ونىڭ ۇلتى قازاق، وزبەك بولىپ قاتە جازىلعان. تاشكەندە ناعاشىسى وزبەك راقىمنىڭ قولىندا وسكەن، كورشىلەرى "قازاق سابىر" اتاپ كەتكەن بولاشاق گەنەرال ءبىر قۇجاتتاردا قازاق، تاعى ءبىر قۇجاتتاردا وزبەك بولىپ كورسەتىلىپ كەلدى.وزبەكتەر "وزبەك", قازاقتار "قازاق" دەپ اتاعان س. راقىموۆتىڭ بۇگىندە قازاق ەكەندىگىنە ەشكىم ءشۇبا كەلتىرمەيدى. كەيىن كورشى اعايىن ونى قازاق دەپ جاريالاۋىمىزدى ءۇنسىز قابىلداپ، ەشقانداي رەسمي قارسىلىق اقپارات تاراتپادى.
مايداندا وشپەس ەرلىك ىستەپ، دەنەلەرى ماڭگىلىككە ۇرىس دالاسىندا قالعان بىرنەشە ازاماتتار ەكى ەلمەن دە ءوز باتىرلارى دەپ قاتارىندا اتالعان. ولار بۇرىڭعى شىمكەنت وبلىسىنىڭ وزبەكتەرى يريسبەكوۆ ق.، رۋستەموۆ ت. سادىقوۆ ب. حۋسانوۆ ز.، وزبەكستاندىقتار، قاراقالپاقستاندا تۋىپ، تۇرىكمەنستاننان اسكەرگە الىنعان قالدىقاراەۆ ج.، تاشكەننىڭ بوستاندىق اۋدانىندا تۋعان قاراقۇلوۆ ج. يانگيۋلدىك لەيتەنانت ۋرازوۆ ي. انديجاندىق شاكيروۆ ا.، اقمولالىق نيجۋرين ف. ارينە ولار قازا بولعاننان كەيىن ەكى ەلدىڭ باتىرلارى اتاناتىنىن بىلگەن جوق.
ال ەندى سوعىستان كەۋدەسىنە "التىن جۇلدىز" تاعىپ، ەكى ەلدىڭ باتىرى اتانعان ازاماتتارىمىزعا توقتاساق. «ەر جىگىتتىڭ قادىرىن اعايىن بىلمەس، جات بىلەر» دەيدى دانا قازاق. ولار ۇلتى وزبەك الماتىلىق لۋتفۋللين س. جامبىلدىق فايازوۆ م.، پاۆلودارلىق يلين س.، بوستاندىق اۋدانىنىڭ تۋماسى (1956 ج. وزبەكستان قۇرامىنا بەرىلگەن) تاجىك حاكيموۆ ا. سوعىستان كەيىن وزبەك ەلىنە قونىس اۋدارعان.
تالاي قازاق بالاسى وقىعان، الاشتىڭ بىرنەشە ۇلدارى قىزمەت ىستەگەن، مامىراجاي، جەمىس-جيدەكتىڭ بارلىق ءتۇرى وسەتىن، ارزان، "ناندى قالا", تاشكەن كەڭەس وداعىنىڭ باتىرلارىن دا قىزىقتىرىپ كەلدى. قىزىلوردانىڭ قازالىسىندا تۋىپ، جۇمىس ىستەگەن تاشكەن جاياۋ اسكەر ۋچيليششەسىنىڭ تۇلەگى، پولكوۆنيك شلياپين گ.، سوعىسقا دەيىن تاشكەن مۇعالىمدەر ينستيتۋتىن اياقتاعان تۇركىستاندىق وزبەك يۋلداشەۆ ف. سوعىستان كەيىن وزبەك استاناسىنا قونىس اۋداردى.
"ەر تۋعان جەرىنە" دەيدى قازاق ماقالى. سوعىستان كەيىن جيزاقتىق قازاق قاۋىمباەۆ ت. الماتى زاڭگەرلەر مەكتەبىن اياقتاعاننان كەيىن سوندا قىزمەت ىستەپ، كەيىن شىمكەنتكە، اقتوبە وبلىسىنىڭ تۋماسى، ۇلتى مولداۆان گرينكو ي.ۋ.تاشكەندە تۇرىپ، كەيىن ورالعا، سامارقاننان اسكەرگە الىنعان وسكەمەندىك شارابارين ن.ا. تۋىپ، وسكەن جەرىنە ورالدى. وزبەكستان دەرەكتەرى سوعىستان كەيىن قاراقالپاقسانعا قونىس اۋداردى دەگەن اتىراۋلىق ماحورين ي.ف. كەيىن سوعىستان كەيىن قىزىلوردادا ەڭبەك ەتتى.قازاقستاندىقتار، الماتى وبلىسىنىڭ ۇزىن-اعاشتىق ۇيعىر د.باباجانوۆ پەن سايرامدىق وزبەك ز.حۋسانوۆ سوعىستان كەيىن قازاقستانعا ورالعان. وزبەكستان سايتى ولاردىڭ ەكەۋىن دە وزبەك ساناپ، ز.حۋسانوۆتى تاشكەندە وسكەن دەپ ەسەپتەيدى. وڭتۇستىك قازاقستاندا تۋعان ا.اليمبەتوۆ (وزبەك دەرەكتەرىندە بوستاندىق اۋدانىنىڭ حۋمسان قىشلاعىندا تۋعان) سوعىستان كەيىن قىزىلوردا، تالدىقورعان، گۋرەۆ وبلىستارىندا دوسااف كوميتەتىنىڭ توراعاسى لاۋازىمىن اتقارعان. قازاقستاندا ماقتارال اۋدانىنىڭ اسىقاتا كەنتىندە تۋىپ وسكەن ۇلتى قازاق تاسقۇلوۆ ق.سوعىستان كەيىن تاشكەنگە قونىس اۋدارعان. وزبەك دەرەكتەرىندە ول بوستاندىق اۋدانىنىڭ اقساق اتا اۋىلىندا تۋعان. اسىق اتا بۇرىڭعى كيروۆ، قازىرگى جەتىساي (كەزىندە وزبەكستان قاراعان شىعار) اۋدانىنا قارايتىن اۋىل. شىرشىقتان اسكەرگە الىنعان اقتوبەلىك پياتكوۆسكي ي.م. كيەۆكە، بەگاۆاتتان اسكەرگە شاقىرتىلعان كوكشەتاۋلىق يلين س. پ.، جامبىلدىق وزبەك فايازوۆ م. گ. ەكى ەلدە قىزمەت اتقارعان سەمەيلىك نوۆيكوۆ ۆ. ك. سوعىستان كەيىن وزبەكستانعا قونىس اۋداردى.
سونىمەن قاتار، قازاقستاندا نەمەسە قازاق ەتنوسى مەكەن ەتكەن ەلدى مەكەندەرگە تۋىپ، ءوسىپ، كەيىن ءارتۇرلى جاعدايلارعا بايلانىستى كورشى رەسپۋبليكالارعا قونىس اۋدارعان ەكى ەلدىڭ باتىرى اتانعان جەرلەستەرىمىزبەن ماقتانۋعا بولادى.ولاردىڭ قاتارىندا ورىنبورلىقتار ن.اۆدەەۆ (سەمەي وبلىسىندا تۋعان) پەن قانداسىمىز ۇ.اقباۋوۆ قازاقستاندىق-رەسەيلىك باتىرلار تىزىمىنە ەنگىزىلسە، رەسەيدە تۋىپ، كەيىن قازاقستانعا قونىس اۋدارىپ، وزبەكستاننان سوعىسقا اتتانعان تاتار جىگىتى ر.احميروۆ ءۇش ەلدىڭ باتىرى بولىپ سانالادى. كىتاپحانالارداعى كوپتەگەن كىتاپتار مەن عالامتوردى اقتارۋ ناتيجەسىندە انىقتالعان تاشكەننىڭ يانگيۋلىندە تۋىپ، ءوسىپ، سول جەردەن اسكەرگە اتتانعان چاريكوۆ م.پ.، قاراقالپاقستاندا وقىپ، قىزمەت ەتىپ، تورتكول ااك-مەن اسكەرگە الىنعان ۋكرايندىق كاپيتان چەپۋرين ف. ف.، رەسەيلىك سيمانوۆ ا.م.، قاراقالپاق ۇلتىنىڭ وكىلى ابدۋللاەۆ و.، بۇرىن قازاقستان قۇرامىندا بولعان كەزدە بوستاندىق اۋدانىنىڭ بريچ-مۋللا قىشلاعىندا دۇنيەگە كەلگەن، ۇلتى تاجىك حاكيموۆ ءا. قازاقستاندىق كەڭەس وداعىنىڭ باتىرلارى قاتارىنا ەنگىزىلۋى قاجەت.
تاريحي دەرەكتەرگە كوز سالساق 615 (2015 ج. ەسەپ بويىنشا) قازاقستاندىقتارعا (ونىڭ 109-ى قازاق ۇلتىنىڭ وكىلدەرى، كەڭەس كەزىندە 96 بولاتىن) كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى اتاعى بەرىلگەن. ۆيكيپەديا-اشىق ەنتسيكلوپەدەياعا سايكەس وزبەكستاندىقتار مەن وزبەك حالقى اراسىنان دا جەتكىلىكتى باتىرلار شىققانىن جاقسى بىلەمىز. ۇوس كەزىندە 280 وزبەكستاندىققا (قازىر 301, ونىڭ 69-ى وزبەكتەر) "كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى" اتاعى بەرىلگەن. مايدا سويلەپ، جىلدام باۋىرلاسىپ كەتەتىن، نە نارسەنى بولسا دا وزىنە ءسىڭىرىپ، يە بولۋدىڭ شەبەرى وزبەك حالقىنىڭ قاسيەتتەرى بەلگىلى عوي. ءوز ەلىنىڭ باتىرلار سانىن كوبەيتۋ باعىتىندا دا ولار وسى قىرلارىنان كورىنىپ ءجۇر.
قازاقستاندىق كەڭەس وداعىنىڭ باتىرلارى تۋرالى زەرتتەگەندە بۇرىن قازاق كسر اۋماقتىق بولىنىستەرىنە كىرگەن قازاق ەلىمەن تىكەلەي تاريحي بايلانىسى بار جەرلەردەن شىققان باتىرلاردى ۇمىتپاۋىمىز كەرەك.بۇل رەتتە كەيىن وزبەكستان قۇرامىنا بەرىلگەن اۋداندار، قاراقالپاقستان اۆتونوميالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ (قازاقستان قۇرامىندا بولعان 1920-30 جىلدارى), بۇرىن ورىنبوردىڭ قازاقستان استاناسى بولعان كەزىندە تۋىپ، ءوسىپ، قىزمەت ىستەپ، كەيىن مايداندا اتانعان ازاماتتار دا قازاقستاندىق باتىرلار قاتارىن تولىقتىرۋى ءتيىس.قازاقستاندا تۋىپ وسكەن بىرنەشە وزبەك ۇلتتى ازاماتتاردىڭ اتا-بابالارىنىڭ تاريحي وتانىنا كوشۋىن وزبەكستان كسر باسشىلارىنىڭ باتىرلار سانىن كوبەيتۋ ءۇشىن ولارعا جەڭىلدىكتەر قاراستىرىپ، تۇرمىستارىن تۇزەۋ ءۇشىن ارنايى شاقىرتۋلار ۇيىمداستىرۋ ناتيجەسى بولار.قازاقستان بيلىگى كەزىندە وزبەكستاندىقتارداي ەلدەن تىس جەردە تۇرعان قازاق باتىرلارىن ەلگە شاقىرعاندىعى تۋرالى دەرەكتەر كەزدەستىرگەن جوقپىن.
باتىرلار تۋرالى زەرتتەۋ بارىسىندا وزبەك باتىرلارى اراسىندا ءتۇرى قازاققا كەلەتىن ۇلتى كورسەتىلمەگەن بىرنەشە ازيات تەكتەس ازاماتتاردىڭ تەگىن كەزدەستىردىم.بۇل دا قوسىمشا زەرتتەۋدى قاجەت ەتەتىن ماسەلە.
حۇسايىن اسانۇلى قورازباەۆ
زاڭگەر-جۋرناليست.زاپاستاعى پوليتسيا
پولكوۆنيگى. اقپارات سالاسىنىڭ ۇزدىگى.
