مەملەكەت باسشىسى شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنىڭ سامميتىنە قاتىسۋعا شاقىرۋدى زور ىقىلاسپەن قابىل العانىن جەتكىزدى.
-ءبىز ءسىزدىڭ ەلىڭىزدىڭ وسى ۇيىمعا توراعالىق ەتۋىن تولىق قولدايمىز. ۇيىمنىڭ كۇن تارتىبىندە تۇرعان ماسەلەلەردى تالقىلاۋ جۇمىسىنا بەلسەنە اتسالىسىپ جاتىرمىز. سونداي-اق ءسىزدى ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستاعى جەڭىس پەن قىتايدىڭ جاپون باسقىنشىلىعىنا قارسى سوعىستاعى جەڭىسىنىڭ 80 جىلدىعىمەن قۇتتىقتايمىن. ءسىزدىڭ ەلىڭىز ءفاشيزمدى جەڭۋگە ولشەۋسىز ۇلەس قوستى. قىتاي حالقى سوعىس جىلدارىندا ناعىز باتىلدىق، شىنايى وتانشىلدىق، قايتپاس قايسارلىقتىڭ وزىق ۇلگىسىن كورسەتتى. مۇنى ءبارى جاقسى بىلەدى جانە جوعارى باعالايدى، – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
قازاقستان پرەزيدەنتى قحر توراعاسى سي ءتسزينپيننىڭ تىكەلەي قولداۋىمەن قازاق-قىتاي قاتىناسى بۇرىن-سوڭدى بولماعان قارقىنمەن دامىپ جاتقانىن زور ريزاشىلىقپەن اتاپ ءوتتى. بۇل بايلانىس ماڭگىلىك ءارى جان-جاقتى ستراتەگيالىق سەرىكتەستىك رۋحىندا نىعايۋدا. بىلتىر ەكى ەل اراسىنداعى تاۋار اينالىمى 44 ميلليارد دوللارعا جەتتى. بۇل – ەڭ جوعارى كورسەتكىش.
-وسى وڭ ءۇردىس بيىل دا ساقتالىپ وتىر. قىتاي – قازاقستاننىڭ ەڭ ءىرى ساۋدا سەرىكتەسى. ورتاق ءىرى جوبالارىمىز جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. مەن وسى ساپارىمنىڭ اياسىندا قازاق-قىتاي ىسكەرلىك كەڭەسىنىڭ وتىرىسىنا قاتىسامىن. قىتايدىڭ بىرقاتار ءىرى كومپانياسىنىڭ باسشىلارىمەن كەزدەسەمىن. بيىل قازاقستاندا قىتاي ءتۋريزمى جىلى ەكەنىن ەرەكشە كوڭىلمەن اتاپ وتكىم كەلەدى. ەكى ەلدىڭ مادەني-گۋمانيتارلىق ىقپالداستىعىن نىعايتۋعا قولايلى جاعداي جاسالعان. سونىڭ جارقىن مىسالى – قازاقستاندا «لۋ بان زەرتحاناسىنىڭ» ەكىنشى جانە ءۇشىنشى فيليالدارى اشىلاتىن بولدى. بەيجىڭ قالاسىندا قازاقستاننىڭ مادەنيەت ورتالىعىن اشۋ تۋرالى شەشىمىڭىز ءۇشىن سىزگە زور العىس ايتامىن، – دەدى پرەزيدەنت.
ءوز كەزەگىندە قحر توراعاسى سي تسزينپين شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنىڭ سامميتىنە جانە ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستاعى جەڭىستىڭ 80 جىلدىعىنا ارنالعان سالتاناتتى ءىس-شارالارعا قاتىسۋعا نيەت تانىتقانى ءۇشىن قاسىم-جومارت توقاەۆقا ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى. ونىڭ ايتۋىنشا، بەيجىڭ قازاق-قىتاي ماڭگى ءارى جان-جاقتى سەرىكتەستىگىن تەرەڭدەتۋگە ايرىقشا ءمان بەرەدى.
-اراعا ەكى اي سالىپ قايتا جۇزدەسىپ وتىرمىز. بۇل قىتاي-قازاق قاتىناستارىنىڭ دەڭگەيى جوعارى ءارى ەرەكشە سيپاتتا ەكەنىن كورسەتەدى. ءسىزدىڭ توراعالىعىڭىزبەن ەكىنشى «قىتاي – ورتالىق ازيا» ءسامميتى تابىستى ءوتتى. ءبىز قىتاي مەن ايماق ەلدەرىنىڭ ىنتىماقتاستىق رۋحىنا ساي كەلەتىن جانە قىتاي – ورتالىق ازيا ديالوگىنىڭ جاڭا كەزەڭىنە جول اشاتىن ماڭىزدى قۇجاتتار قابىلدادىق. سونداي-اق قىتاي-قازاق قاتىناستارىنا تىڭ سەرپىن بەرەتىن جاڭا ستراتەگيالىق ۋاعدالاستىقتارعا قول جەتكىزدىك. حالىقارالىق احۋال قالاي قۇبىلاتىنىنا قاراماستان، قىتاي مەن قازاقستان ءبىر-بىرىنە ءاردايىم سەنىم ارتىپ، ارقا سۇيەي الاتىن ستراتەگيالىق سەرىكتەستەر. ەكى ەل تاتۋ كورشىلىك جانە دوستىق بايلانىستارعا ارقاشان بەيىل. ءبىز اشىقتىق پەن ءوزارا ءتيىمدى ىنتىماقتاستىق قاعيداتتارىنان اينىماي، تاعدىرى ورتاق كورشىلەس ەلدەر قوعامداستىعىن قۇرۋ باعىتىن ۇستانامىز. تۇپكى مۇددەمىز بەن باستى تۇيتكىلدەرگە قاتىستى ماسەلەلەردە ءبىر-بىرىمىزگە جان-جاقتى قولداۋ كورسەتۋگە ءازىرمىز. سونىمەن قاتار قىتاي-قازاق قاتىناستارىن مۇلدەم جاڭا دەڭگەيگە كوتەرۋ ءۇشىن سان قىرلى ىنتىماقتاستىعىمىزدى كەڭەيتۋگە نيەتتىمىز، – دەدى سي تسزينپين.
كەزدەسۋ بارىسىندا ساۋدا-ەكونوميكالىق، ينۆەستيتسيالىق جانە مادەني-گۋمانيتارلىق ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋ جولدارى قاراستىرىلدى. تاۋار اينالىمىن ۇلعايتۋدىڭ جانە كولىك-لوگيستيكا، ەنەرگەتيكا، تسيفرلاندىرۋ، جاساندى ينتەللەكت، اۋىل شارۋاشىلىعى سالالارىندا ءىرى ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋدىڭ ماڭىزىنا نازار اۋدارىلدى.
مەملەكەتتەر باسشىلارى وڭىرلىك جانە حالىقارالىق كۇن تارتىبىندەگى وزەكتى ماسەلەلەر جونىندە پىكىر الماستى.