مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ دۇنيەجۇزىلىك جاساندى ينتەللەكت كونفەرەنتسياسىنا قاتىسۋعا شاقىرعانى ءۇشىن توراعا سي تسزينپينگە العىس ايتىپ، وسى ءىس-شارانىڭ شىعىستىڭ ءىنجۋ-مارجانى – شانحاي قالاسىندا ۇيىمداستىرىلۋى سيمۆولدىق مانگە يە ەكەنىن جەتكىزدى.

قاسىم-جومارت توقاەۆ قحر توراعاسىن قىتاي كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ قۇرىلعانىنا 105 جىل تولۋىمەن قۇتتىقتادى.

– قىتايدىڭ حالىقارالىق قاۋىمداستىق الدىنداعى بەدەلى زور جانە ونىڭ جەتىستىكتەرىن بۇكىل الەم مويىندايدى. قازىرگى تاڭدا ەلىڭىزدە جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان اۋقىمدى وزگەرىستەردى ءبارىمىز ۇلكەن قىزىعۋشىلىقپەن قارايمىز. بۇل، ەڭ الدىمەن، ءسىزدىڭ كورەگەن باسشىلىعىڭىز بەن قاجىرلى ەڭبەگىڭىزدىڭ ارقاسى دەپ سانايمىن. ءوزىڭىزدى حالقىن العا باستاپ كەلە جاتقان تەگەۋرىندى كوشباسشى جانە جاھاندىق دەڭگەيدەگى پاراساتتى ساياساتكەر رەتىندە ەرەكشە قۇرمەتتەيمىن. ءسىز كوتەرگەن يگى باستامالاردى قولداۋعا ارقاشان دايىنبىز. قازاقستان قىتايمەن ماڭگىلىك ءارى ستراتەگيالىق سەرىكتەستىكتى جان-جاقتى نىعايتا بەرۋگە قاشاندا مۇددەلى. سوڭعى جىلدارى مەملەكەتتەرىمىز اراسىنداعى ساياسي ديالوگ ايتارلىقتاي جاندانا ءتۇستى، – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.

پرەزيدەنتتىڭ ايتۋىنشا، تاراپتار ساۋدا-ەكونوميكالىق سالادا مول تابىسقا قول جەتكىزدى. قىتاي – قازاقستاننىڭ ءىرى ساۋدا سەرىكتەسى. وسى ۋاقىتقا دەيىن قحر ەلىمىزدىڭ ەكونوميكاسىنا 30 ميلليارد دوللار ينۆەستيتسيا سالدى. بىلتىر ەكىجاقتى ساۋدا-ساتتىق كولەمى 49 ميلليارد دوللارعا جەتتى. قازىر قازاقستاندا 8,5 مىڭنان اسا قىتاي كومپانياسى جەمىستى جۇمىس ىستەپ جاتىر. ونەركاسىپ، ەنەرگەتيكا، گاز-حيميا، ماشينا جاساۋ جانە اۋىل شارۋاشىلىعى سەكىلدى ەكونوميكانىڭ ءتۇرلى سەكتورىندا بىرلەسكەن ءىرى جوبالار جۇزەگە اسىرىلۋدا.

قاسىم-جومارت توقاەۆ مادەني-گۋمانيتارلىق بايلانىس جىلدان جىلعا نىعايىپ كەلە جاتقانىنا توقتالدى.

– بىلتىر قازاقستانعا 1 ميلليوننان استام قىتاي ازاماتى ساپارلاپ كەلدى. ەكى ەل استانالارىندا مادەني ورتالىقتار اشىلدى. ەلىمىزدە لۋ بان شەبەرحانالارى تابىستى جۇمىس ىستەۋدە. بۇل – قوس حالىقتىڭ اراسىندا قالىپتاسقان دوستىق پەن ءوزارا سەنىمنىڭ تاعى ءبىر ايعاعى، – دەدى پرەزيدەنت.

مەملەكەت باسشىسى حالىقارالىق ارەناداعى ىقپالداستىقتىڭ جوعارى دەڭگەيىنە نازار اۋداردى. ەكى مەملەكەتتىڭ جاھاندىق ورنىقتى دامۋ جانە قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسىنە قاتىستى ۇستانىمدارى – ورتاق.

اتاپ ايتقاندا، بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى، شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمى، ازياداعى ءوزارا ءىس-قيمىل جانە سەنىم شارالارى جونىندەگى كەڭەس، «ورتالىق ازيا – قىتاي» فورماتى اياسىندا ءتيىمدى بايلانىستار ورناعان.

ءوز كەزەگىندە قحر توراعاسى قازاقستان پرەزيدەنتىنە ءىلتيپات ءبىلدىرىپ، ەكىجاقتى كۇن تارتىبىندەگى وزەكتى ماسەلەلەردى تالقىلاۋعا ورايلى مۇمكىندىك تۋىپ وتىرعانىنا نازار اۋداردى.

– بىرلەسكەن كۇش-جىگەردىڭ ارقاسىندا قىتاي مەن قازاقستاننىڭ ماڭگى ءارى جان-جاقتى ستراتەگيالىق سەرىكتەستىگى جوعارى دەڭگەيگە جەتتى. ءوزارا ىقپالداستىقتى دامىتۋدىڭ الەۋەتى وتە زور. قازاقستان پرەزيدەنتى قىتايمەن دوستىق ساياسات جۇرگىزىپ وتىر. بۇل حالىقتارىمىزدىڭ مۇددەسىنە ساي كەلەدى، – دەدى سي تسزينپين.

سونىمەن قاتار قحر توراعاسى پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ باستاماسىمەن جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان اۋقىمدى وزگەرىستەرگە جوعارى باعا بەرىپ، جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ قابىلدانۋىمەن قۇتتىقتادى جانە الداعى قۇرىلتاي سايلاۋىنا ساتتىلىك تىلەدى.

مەملەكەتتەر باسشىلارىنىڭ كەزدەسۋى اياقتالعان سوڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتى مەن قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتى اراسىنداعى 2027-2030 جىلدارعا ارنالعان ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق باعدارلاماسىنا جانە جول كارتاسىنا قول قويىلدى.