Atap aitqanda, ol bügıngı taŋda barlyq memlekettık qyzmettıŋ 92%-yn qaşyqtan aluǧa bolatynyn habarlady. Sonymen qatar statistika körsetkendei, azamattar köbınese ol qyzmetterge smartfondar arqyly – 90% jügınedı.
«2024 jyly 341 mln qyzmet körsetıldı, onyŋ 91%-y elektrondy türde ūsynyldy. Qyzmetterdıŋ basym bölıgı proaktivtı türde körsetılude – iaǧni, Halyqqa qyzmet körsetu ortalyǧyna barmai-aq jüzege asady. Bız eGov arqyly onlain qyzmet körsetuge monopoliiany joiyp, negızgı qyzmetterdı tanymal finteh platformalarǧa şyǧardyq. Būl halyqtyŋ sifrlyq servisterge qol jetkızuın arttyrdy. Qazaqstandyqtar QR-qoltaŋba men biometriialyq säikestendıru tehnologiialaryn senımdı türde meŋgerıp, kündelıktı qoldanyp jür. Sifrlyq qūjattar servisı erekşe tanymal boldy – bır jylda 292 mln ret qoldanyldy», — dep atap öttı ministr.
Onyŋ aituynşa, elımızde memlekettık qyzmetterdı jetıldıru mäselelerı ömırlık jaǧdailarmen bailanystyra otyryp qarastyrylady. Ärbır jaǧdaiǧa proaktivtı sifrlyq şeşımder ūsynyldy, jäne alǧaşqy nätijeler baiqaluda. Mysaly, bala düniege kelgen kezde azamattar endı qūjattardy resımdeuge, eŋbekke jaramsyzdyq paraǧyn aluǧa nemese järdemaqy räsımdeuge uaqyt jūmsamaidy. Barlyǧy avtomatty türde smartfon arqyly şeşıledı. Astana qalasy men Aqmola oblysynda jaŋa tuǧan närestelerge JSN-dı avtomatty türde taǧaiyndau synaqtan öttı.
Būdan bölek, Taraz qalasynda balabaqşaǧa qabyldau kezınde vaucherlık qarjylandyru tetıgı synaqtan ötkızıldı. Nätijesınde kezek 92%-ǧa qysqardy (23 myŋnan 1,8 myŋǧa deiın). Būl täsılderdı bükıl öŋırlerge keŋeitu ūsynylyp otyr.
Jaslan Mädiev Oqu-aǧartu ministrlıgımen bırlesıp, mektepke qabyldau kezınde qaǧazbastylyqty tolyq joiu boiynşa jūmys aiaqtalǧanyn aitty. Oǧan qosa «Äleumettık ämiian» engızıldı – būl tegın tamaqtandyrudy baqylauǧa, jalǧan mälımetterdı boldyrmauǧa jäne biudjet qarajatyn tiımdı paidalanuǧa mümkındık beredı. Joba elımızdıŋ barlyq mektepterıne engızılıp jatyr.
«Bızdıŋ bükıl jūmysymyz üş negızgı qaǧidatqa negızdeledı: proaktivtılık, qoljetımdılık jäne merzımdılık. eGov Mobile qosymşasyna qysqaşa toqtala keteiın. Bügınde būl jai ǧana portal emes, azamattardyŋ kündelıktı ömırındegı naǧyz sifrlyq kömekşısı. Tek ötken jyly qazaqstandyqtarǧa 36 mln habarlama jıberıldı: qūjattardyŋ jaramdylyq merzımınıŋ aiaqtaluy turaly eskertuden bastap, mektepke qabyldau, järdemaqy taǧaiyndau, grant beru, tuǧan kün jäne üilenu toiy turaly qūttyqtaularǧa deiın. Bız eGov Mobile-dy damytuda ony qarapaiym ärı yŋǧaily etuge nazar audarudamyz», — dedı ministr.
Jaslan Mädiev mälımdegendei byltyr elımızde kelesıdei tanymal qyzmetter ıske qosyldy: «Ūlttyq qor – balalarǧa», «Stop-kredit», «Kölık ielenu tarihy», «Qūmar oiyndarǧa qatysudan erıktı türde bas tartu» jäne basqalary. Mäselen, qazır jürgızuşı kuälıgın ekı batyrmany basu arqyly jyldam auystyruǧa bolady – būl servistı 7 myŋnan astam qazaqstandyq paidalanǧan.
«Bügınnen bastap taǧy bır sifrlyq mümkındık ıske qosyldy — kölık ielerıne habarlama jıberu qyzmetı. Eger sız terezesı aşyq qalǧan nemese jolǧa kedergı keltırıp tūrǧan kölıktı baiqasaŋyz, memlekettık nömırdı terıp, qajettı tetıktı taŋdap, bassaŋyz jetkılıktı. Kölık iesıne anonimdı habarlama jıberıledı. Būl servis özara kömektesu men azamattyq jauapkerşılıktıŋ qūralyna ainalady dep senemız. Joba Işkı ıster ministrlıgımen bırlesıp jüzege asyryldy», — dedı ol.
e-Otinish derekterın taldau körsetkendei, ötınışterdıŋ edäuır bölıgı ıs jüzınde «jasyryn» memlekettık qyzmetterge jatatyn tiptık jaǧdailarǧa qatysty. Būl mäselenı jüielı türde şeşu üşın «Memlekettık qyzmetter turaly» zaŋǧa tiıstı özgerıster engızıldı.
Bırdei jäne jiı qaitalanatyn jaǧdailardy anyqtau kriteriilerı boiynşa arnaiy ädısteme bekıtıldı. Nätijesınde 140 qyzmet «zaŋdastyryldy». Osy prosess memlekettık organdardyŋ tūraqty jūmysyna ainaluy tiıs. Būl tek e-Otinish jüktemesın azaityp qana qoimai, memleket pen azamat arasyndaǧy özara ıs-qimyldy aşyq ärı boljamdy etedı.
Ministrlık ärı qarai damytu baǧytyn anyqtau üşın eGov-tyŋ qazırgı jaǧdaiyna taldau jürgıdı. eGov portaly 2013 jylǧy tehnologiialar negızınde qūrylǧan jäne özınıŋ mümkındıgınıŋ şegınde jūmys ısteude: jaŋartulardy engızude qiyndyqtar oryn alady, jaŋa funksiialardy ıske qosuda şekteuler bar, infraqūrylymǧa tüsetın jükteme artyp keledı, servisterdıŋ qoljetımsızdıgı tırkelude. Osy jaǧdailardy nazarǧa alyp, ministrlık eGov-ty jaŋa tehnologiialyq şeşımder negızınde jaŋǧyrtuǧa kırıstı. Qyzmetterdı qaita qūrastyru jürgızılude – būl olardy bırneşe batyrma basu arqyly aluǧa mümkındık beredı.
Būdan bölek, elektrondyq ükımet şliuzı jaŋartyldy, integrasiialau prosesterı jaqsardy. 2000 paidalanuşydan tūratyn fokus-topta testıleuden ötıp jatqan virtualdy AI-assistent qūryldy. Jaŋǧyrtu köru qabıletı naşar jäne zaǧip azamattar üşın dauystyq jäne mätındık navigasiia arqyly eGov-qa qoljetımdılık beredı. Sondai-aq äreketke qabıletsız tūlǧalardyŋ qamqorşylary üşın mümkındıkter keŋeitıledı. Osy qadamdar inkliuzivtı, ornyqty jäne zamanaui sifrlyq platformany qūruǧa baǧyttalǧan.
«Bız memlekettık servisterdı biznestıŋ qajettılıkterıne sai etudemız. Negızgı sifrlyq qūral – eGov Business – onyŋ auditoriiasy tūraqty türde ösıp keledı. Būl qosymşada avtomattandyrylǧan şeşımderdıŋ tolyq paketı bar: jeke käsıpkerdı tırkeu,salyq küntızbesı, sertifikattar, elektrondyq qol qoiu. Täuekelderdı basqaru jüiesı engızılgen – ol derekterdı taldap, käsıpkerlerdı yqtimal tekseruler turaly aldyn ala eskertedı», — dedı ministr.
Sondai-aq onyŋ aituynşa, naqty qyzmet türlerı boiynşa barlyq normativtık qūjattar men erejelerdı qamtityn «Mındettı talaptar tızılımı» modulı qoljetımdı. Būl būzuşylyqtar qaupın azaitady jäne biznestıŋ qūqyqtyq sauattylyǧyn arttyrady. Bolaşaqta jaŋa servister ıske qosylady: äleuettı klientterdı ızdeu, naryqtyq analitika, sūranysty monitoring. Barlyǧy — käsıpkerlıktı qoldau men damytu üşın.
Belsendı sifrlandyru aiasynda HQKO-larǧa tüsetın jükteme azaiyp keledı. 2024 jyly HQKO operatorlary 15,2 mln qyzmet körsettı. Sonymen bırge ötınışterdıŋ 80%-y on qyzmetke tiesılı.
«Bız memlekettık organdarmen bırlesıp, būl qyzmetterdı avtomattandyru jäne balamasyz, tek onlain formatqa köşıru boiynşa jol kartasyn äzırledık. Bırınşı kezeŋde: jeke kuälıktı auystyru, elektrondy sifrlyq qoltaŋba beru, eŋbek migranttaryna rūqsat beru qyzmetterı. Kelesı kezekte tırkeu qyzmetterı: kölık, jyljymaityn mülık, jerge qatysty qūjattar köşırıledı. Maqsatymyz – jyl soŋyna deiın halyqqa qyzmet körsetu ortalyǧynyŋ jüktemesın 50%-ǧa deiın azaitu. Osyǧan bailanysty müddelı memlekettık organdarǧa jol kartalaryn uaqtyly jäne sapaly ıske asyrudy tapsyrudy sūraimyn», — dep atap öttı Jaslan Mädiev.
Ministrdıŋ aituynşa, bügınde eŋ sūranysqa ie qyzmetterdıŋ bırı – jeke kuälıktı auystyru. Būryn azamattarǧa Halyqqa qyzmet körsetu ortalyǧyna baryp, fotoǧa tüsuı jäne kezekte tūruy qajet bolatyn. Aidyŋ soŋyna deiın būl prosess tolyǧymen onlain formatqa köşırıledı.
«Bız prosesterdı sättı synaqtan ötkızdık jäne fotosurettıŋ talaptarǧa säikestıgın mamannyŋ ornyna AI-model baǧalaityn jüienı oqytudy aiaqtap jatyrmyz. Prosess barynşa qarapaiym: identifikasiiadan ötu, foto men qoltaŋbany jükteu, onlain tölem jasap, qūjat daiyn bolǧany turaly SMS-tı kütu. Kezeksız, üiden şyqpai-aq qyzmet ala alasyz. Qorytyndylai kele, aitylǧan josparlardyŋ barlyǧy ärbır qazaqstandyqtyŋ müddesıne sai memlekettık qyzmet körsetu salasyna oŋ äser etedı dep sanaimyn», — dep tüiındedı Jaslan Mädiev.