استانادا اۋقىمدى كوگالداندىرۋ جۇمىسى ءجۇرىپ جاتىر. بيىل ەلوردادا 1,1 ملن-نان استام جاسىل جەلەك وتىرعىزۋ جوسپارلانعان. بۇل جۇمىس قالانىڭ بارلىق اۋدانىندا ءجۇرىپ جاتىر. كوشە بويىندا، ساياباقتار مەن گۇلزارلاردا، قوعامدىق كەڭىستىكتەر مەن قالالىق ينفراقۇرىلىم نىساندارىنىڭ اۋماعىندا جاڭا اعاشتار، بۇتالار مەن گۇلدەر وتىرعىزىلىپ جاتىر، دەپ حابارلايدى استانا اكىمدىگىنىڭ رەسمي سايتى.
بۇگىندە ەلوردادا 4 ملن-نان استام جاسىل جەلەك بار. تاعى 14 ملن-عا جۋىق اعاش پەن بۇتا «جاسىل بەلدەۋ» اۋماعىندا ءوسىپ تۇر. قالادا جىل سايىن كەمىندە 1 ملن اعاش، بۇتا مەن گۇل وتىرعىزىلادى.
2026 جىلى 70 مىڭ اعاش، 600 مىڭنان استام ساندىك-گۇلدەيتىن بۇتا، قورشاۋ جاساۋعا ارنالعان 40,5 مىڭ وسىمدىك جانە 400 مىڭنان استام كوپجىلدىق گۇل وتىرعىزۋ جوسپارلانعان.
جىل باسىنان بەرى 700 مىڭنان استام جاسىل جەلەك وتىرعىزىلدى. ونىڭ ىشىندە 21 مىڭ اعاش، 303,4 مىڭ ساندىك-گۇلدەيتىن بۇتا، قورشاۋ جاساۋعا ارنالعان 28 مىڭ وسىمدىك، 130,7 مىڭ بۇتا جانە 249,2 مىڭ كوپجىلدىق گۇل بار. كۇزدە كوگالداندىرۋ جۇمىسى جالعاسادى.
ۇلكەن اعاشتار مەن كوپجىلدىق بۇتالارعا ەرەكشە كوڭىل بولىنەدى. وسىمدىكتەردى تاڭداۋ كەزىندە ەلوردانىڭ كليماتتىق جاعدايى ەسكەرىلەدى. قولدانىلاتىن تۇرلەردىڭ قاتارىندا ۇيەڭكى، جاسىل شەتەن، ۇساق جاپىراقتى قاراعاش جانە سيرەن بار.
كوگالداندىرۋ جۇمىسى ساياباقتار مەن گۇلزارلاردا عانا ەمەس، قالانىڭ نەگىزگى ماگيسترالدارىندا دا جۇرگىزىلەدى. اتاپ ايتقاندا، Tarlan Astana جەلىسى بويىندا، سىعاناق پەن قابانباي باتىر كوشەلەرىندە جاڭا كوشەتتەر وتىرعىزىلىپ جاتىر. جەكەلەگەن ۋچاسكەلەردە مىڭداعان اعاش وتىرعىزىپ، جاڭا جاسىل ايماقتار قالىپتاستىرۋ كوزدەلگەن.
Greenline جاياۋ جۇرگىنشىلەر جەلەكجولىنىڭ ەكىنشى كەزەڭىندەگى اۋماقتى كوگالداندىرۋ جۇمىسى دا جالعاسىپ جاتىر. مۇندا جاڭا سەرۋەندەۋ باعىتتارى، جاسىل كەڭىستىكتەر، سپورت جانە ويىن الاڭدارى اشىلىپ جاتىر. كەشەندى اباتتاندىرۋ اياسىندا اعاشتار، بۇتالار جانە باسقا دا وسىمدىكتەر وتىرعىزىلادى.
ەسىل وزەنىنىڭ بويىندا پرەزيدەنت ساياباعىن، بەيبىتشىلىك جانە كەلىسىم ساياباعىن، ترياتلون ساياباعىن جانە باسقا دا دەمالىس ايماقتارىن قامتيتىن ساياباقتار كلاستەرى قالىپتاسىپ جاتىر. ەسىل جاعالاۋىن كوگالداندىرۋ جانە اباتتاندىرۋ جۇمىسى جالعاسۋدا.
ەسىل اۋدانىنداعى كوگالدى قوردىڭ قۇرامىندا شامامەن 240 مىڭ اعاش، 600 مىڭعا جۋىق بۇتا، 65 مىڭ شارشى مەتر گۇلزار، 5 ملن شارشى مەتر كوگال جانە 117 مىڭنان استام مەتر قورشاۋ وسىمدىكتەرى بار.
جىل باسىنان بەرى مۇندا 40 مىڭنان استام جاسىل جەلەك وتىرعىزىلدى. كەرەي-جانىبەك حاندار، ۇلى دالا، قابانباي باتىر جانە باسقا دا كوشەلەردىڭ بويىندا كەشەندى كوگالداندىرۋ جۇمىسى جۇرگىزىلدى. سونداي-اق EXPO ساياباعىنىڭ، قتج گۇلزارىنىڭ اۋماعى جانە «ءال-فارابي» مەشىتىنىڭ ماڭىنداعى ۋچاسكە كوگالداندىرىلدى.
بايقوڭىر اۋدانىندا جىل باسىنان بەرى 2 مىڭنان استام جاسىل جەلەك وتىرعىزىلدى. كۇزدە اباي داڭعىلى مەن كەنەسارى، پۋشكين جانە ج. تاشەنوۆ كوشەلەرىنىڭ بويىنا تاعى شامامەن 500 اعاش پەن بۇتا وتىرعىزۋ جوسپارلانعان.
وتكەن جىلى وتىرعىزىلعان كوشەتتەردىڭ العاشقى ناتيجەلەرى دە بايقالىپ وتىر. ج. تاشەنوۆ كوشەسىندەگى گۇلزاردا بىلتىر وتىرعىزىلعان 80 الما جانە المۇرت اعاشى جاقسى جەرسىنىپ، بيىل العاشقى جەمىسىن بەردى.
سارايشىق اۋدانىندا 2 357 اعاش جانە 18 577 ساندىك-گۇلدەيتىن بۇتا وتىرعىزىلدى.
سارىارقا اۋدانىندا جىل باسىنان بەرى 330 مىڭنان استام جاسىل جەلەك، بىرجىلدىق جانە كوپجىلدىق گۇلدەر، بۇتالار، سونداي-اق 1 700-دەن استام اعاش وتىرعىزىلدى. كۇمىسبەكوۆ كوشەسىن كوگالداندىرۋعا ەرەكشە كوڭىل ءبولىندى. مۇندا قاراعاي، قاراعاش جانە سيرەندى قوسا العاندا، 500-دەن استام اعاش جانە ءارتۇرلى تۇقىمداس 2 400-دەن استام بۇتا وتىرعىزىلدى.
بۇدان بولەك، كەنەسارى كوشەسىندە جەرگىلىكتى سۋارۋ جۇيەسىمەن بىرگە اۋقىمدى كوگالداندىرۋ جۇمىسى جۇرگىزىلدى. «كوكتال» ساياباعى مەن اۋداننىڭ تۇرعىن الاپتارىنىڭ اۋماعىندا دا وسىنداي جۇمىستار اتقارىلدى.
الماتى اۋدانىندا دا كوگالداندىرۋ جۇمىسى جالعاسىپ جاتىر. اۋدان اۋماعىندا 97,7 مىڭنان استام اعاش، 67,9 مىڭ بۇتا، 28,2 مىڭ مەتر قورشاۋ وسىمدىكتەرى جانە 1,7 ملن شارشى مەتر كوگال بار.
2025 جىلى مۇندا 8 مىڭنان استام اعاش، 26 مىڭ بۇتا وتىرعىزىلىپ، 20 مىڭ شارشى مەتردەن استام كوگال جانە 768 مەتر قورشاۋ وسىمدىگى جاساقتالدى. 2026 جىلى اعاشتار، ساندىك-گۇلدەيتىن بۇتالار، كوپجىلدىق گۇلدەر مەن ءداندى داقىلداردى قوسا العاندا، 130 مىڭنان استام جاسىل جەلەك وتىرعىزۋ، سونداي-اق كوگال توسەۋ جانە جاسىل ايماقتاردى اباتتاندىرۋ جۇرگىزۋ جوسپارلانعان.
2025 جىلى نەگىزگى باسىمدىق اعاش وتىرعىزۋعا بەرىلسە، بيىل جاسىل كەڭىستىكتەردىڭ بىرىڭعاي ەستەتيكالىق كەلبەتىن قالىپتاستىرۋعا ەرەكشە كوڭىل ءبولىنىپ وتىر. ول ءۇشىن كوپجىلدىق گۇلدەر، ساندىك بۇتالار، كوگالدار جانە الپىلىك توبەشىكتەر پايدالانىلادى.
نۇرا اۋدانىندا سوڭعى جىلدارى 24,5 مىڭ اعاش جانە 277 مىڭعا جۋىق ساندىك ءارى گۇلدەيتىن بۇتا وتىرعىزىلدى. جىل سوڭىنا دەيىن مۇندا تاعى 8,5 مىڭنان استام اعاش جانە 132 مىڭنان استام بۇتا وتىرعىزۋ جوسپارلانعان.
جاڭا تابيعي اۋماقتاردى كوگالداندىرۋ جۇمىسى دا جالعاسىپ جاتىر. كىشى تالدىكول اۋدانىندا بيىل كۇزدە اعاشتار مەن باسقا دا جاسىل جەلەكتەردى وتىرعىزۋدىڭ ءبىرىنشى كەزەڭى باستالادى. بۇل رەتتە جۇمىس قولدانىستاعى لاندشافت پەن تابيعي ورتانى بارىنشا ساقتاي وتىرىپ جۇرگىزىلەدى.
قازىردىڭ وزىندە قالىپتاسقان كوگالدى قوردى كۇتىپ ۇستاۋ دا جۇمىستىڭ ماڭىزدى بولىگىنە اينالىپ وتىر. سۋارۋ، زيانكەستەر مەن اۋرۋلارعا قارسى وڭدەۋ، تىڭايتقىش ەنگىزۋ، سۋارۋ جۇيەلەرىن قالپىنا كەلتىرۋ جانە باسقا دا اگروتەحنيكالىق شارالار جۇرگىزىلەدى. مۇنداي ءتاسىل وتىرعىزىلعان كوشەتتەردىڭ سانىن كوبەيتىپ قانا قويماي، ولاردىڭ جەرسىنۋىن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
وسىلايشا، استاناداعى كوگالداندىرۋ جۇمىسى كوشەلەر مەن اۋلالاردان باستاپ، ساياباقتار، جەلەكجولدار جانە «جاسىل بەلدەۋگە» دەيىنگى بىرىڭعاي جاسىل اۋماقتار جۇيەسىن قالىپتاستىرىپ كەلەدى. بيىل قالانىڭ جاسىل قورىنا 1,1 ملن-نان استام جاڭا جاسىل جەلەك قوسىلادى.
ەسكە سالا كەتەيىك، بۇعان دەيىن مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ استانانىڭ قالالىق ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ، اباتتاندىرۋ جانە كوگالداندىرۋ باعىتىنداعى جۇيەلى جۇمىستى جالعاستىرۋدى تاپسىرعان بولاتىن. قازىر ەلوردانىڭ بارلىق التى اۋدانىندا اباتتاندىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. سوڭعى جىلدارى استانادا 500-گە جۋىق قوعامدىق جانە اۋلا كەڭىستىگى اباتتاندىرىلدى.