Q.Qalmahan: E.Toǧjanov - memleketşıl Tūlǧa

Qazaqta «Körmes tüienı de körmes» degen naqyl söz bar

Osy söz tırkesınıŋ maǧynasyna tereŋ üŋılsek, tübı – ruhani soqyrlyq degenge alyp keletın siiaqty. Rasymen, keide ruhani soqyr küide jüremız. Jan-jaǧymyzdy tereŋ tanudyŋ ornyna tyrnaq astynan kır ızdep, pendelık küiden şyǧa almai jatamyz. 

Kezınde Maŋǧystau oblysyn basqarǧan belgılı memleket jäne qoǧam qairatkerı E.L.Toǧjanov turaly terıs pıkırdegı jazbalardy körıp qalyp, bız älı Häkım Abai sipattaǧan deŋgeiden aspaǧan ekenbız degen oiǧa keldım. Sonda ne deidı deisız ǧoi. Äkım myrza kezınde bergen uädesın oryndamaǧan-mys degenge saiady. Jūmys oryndaryn aşu, äleumettık sektordy jandandyru boiynşa būryn ötken jiynnyŋ beinekadrlaryn qiyp salypty... 

Öz basym Maŋǧystau jaqqa jiı baryp tūramyn. Dostarym bar. Ärıptesterım jetedı. Aǧaiyn-tuma bar degendei. Solardyŋ barlyǧy Toǧjanovtai äkımdı būryn-soŋdy körmedık degendı aitady. Oblysty basqarǧan tūsta, kabinette otyrmaityn, ünemı ıs basynda jüretın. Şaru şeşetın. Eŋ kürdelı degen kürmeulı sūraqtyŋ özınıŋ iının qandyryp, oŋtaily şeşetın. Şalǧai auyldarǧa şyqqanda, arnaiy marşrutty būzyp, kestede bekıtılmegen sūraqtardy da qamtyp ötetının talai märte körgenbız. Auyl-auyldy aralap, qarapaiym el azamattarymen amandasyp, tırşılıkterımen tanysqanda... «būl qalai özı? Oblys basşysy tügılı, audan äkımı bızge kelıp körmegen» dep taŋdanystaryn jasyrmaityn degendı talai estıgenbız ärıptesterden.

Häkım Abai, Dana Äbış, kino önerınıŋ şoqjūldyzy atanǧan Jantörinnıŋ eskertkışterın qaita ornatyp, jaŋalaǧan osy Toǧjanov emes pe? Äulie babamyz – Beket ataǧa baratyn joldy jaŋalap, Jaŋaözennıŋ avtobanyn salyp bergen de osy Toǧjanov emes pe? 5 memleket basşysyn jinap, saiasi jiyndy biık abyroimen ötkızdı. İgılıgın el körmeidı me? Sol jyldary qanşa köşe jaŋalanyp, asfalt töseldı. Qosymşa jūmys oryndary aşyldy. Qoqys ornyna ainalǧan Kaspii jaǧalauy tolyqtai jaŋalandy. Maŋǧystau ǧana emes, eldıŋ bas qatyru mäselesıne ainalǧan – gaz sūraqtary da sol kezderı tūraqtaldy. 55 teŋgeden aspady. Özderıŋız bılesızder, keiın, baǧa aspandap 100 teŋgege deiın qymbattaǧanyn ūmyptaǧan şyǧarsyzdar... Osyndai jūmystar özdıgınen jasalmaidy. Türlı müddelıler qaqtyǧysy bar. Talai oiyndar men qysymdardyŋ bolǧany anyq. Oiyn demekşı, älgındei beinekadrlardy taratyp, el arasyna «aqparat» taratyp jürgenderdıŋ özı belgılı bır müddelı toptyŋ oiynşysy bolyp ketuı ǧajap emes. Bıreulerge oiyn kerek. Halyqqa tūrmys kerek. 

Qazaqtyŋ belgılı aqyny Oŋaigül Tūrjannyŋ bır sahnada tūryp, būǧan deiıngı basşylar Maŋǧystaudyŋ mūnaiyn qazsa, Toǧjanov Maŋǧystaudyŋ 1000 jyldyq tarihy men ruhaniiatyn jaŋǧyrtty degenın de el auzynan estıgenbız. 

Tüiındei aitqanda, men bıletın E.Toǧjanov naǧyz krizis kezınde öz mındetın mültıksız atqarǧan adal azamat. Elşıl, memleketşıl tūlǧa

Avtordyŋ äleumettık jelıdegı jazbasynan 

Foto aşyq derekközderden alyndy

Bölısu
Oqi otyryŋyz