QR Premer-ministrınıŋ orynbasary – ūlttyq ekonomika ministrı Serık Jūmanǧarinnıŋ töraǧalyǧymen ötken keŋeste jauapty ministrlıkter, «Atameken» ŪKP, «Damu» qory jäne otandyq käsıporyndar ökılderımen bırge Jeŋıl önerkäsıptı damytudyŋ 2030 jylǧa deiıngı keşendı jospary men salanyŋ özektı mäselelerı talqylandy.
Qatysuşylarǧa Jeŋıl önerkäsıptı damytudyŋ 2026-2030 jyldarǧa arnalǧan keşendı josparynyŋ negızgı erejelerı tanystyryldy. Önerkäsıp vise-ministrı Oljas Saparbekov atap ötkendei, qūjat zaŋnama, satyp alu tetıgın jetıldıru, «köleŋkelı» importqa qarsy ıs-qimyl, investisiia tartu, otandyq brendtı damytu men kadr daiarlauǧa arnalǧan 28 ıs-şarany qamtidy.
Ortamerzımdı şaralar öndıruşılerdı şikızatpen qamtamasyz etu, ötkızu naryǧyn keŋeitu jäne memlekettık satyp alu kezınde teŋ bäsekelestık jaǧdai jasaudy közdeidı. Ūzaqmerzımdı perspektivada öndırıstı jergılıktendıru men naryqtyŋ aşyqtyǧyn arttyruǧa basa nazar audarylady. Atap aitqanda, «virtualdy qoimalar» mehanizmın jäne elektrondyq şot-fakturany paidalana otyryp, şikızat pen önımdı tolyq qadaǧalau jüiesın engızu pysyqtaluda.
Negızgı qūraldyŋ bırı – öndırıs kölemın arttyru, jergılıktendıru, jūmys ornyn aşu jäne qyzmetkerlerdıŋ bılıktılıgın arttyru boiynşa biznestıŋ qarsy mındettemelerın közdeitın sala käsıporyndarymen jergılıktendırudı arttyru kelısımın engızu. Onyŋ esesıne käsıporyndar jeŋıldetılgen qarjylandyru, jabdyq lizingı, arnaiy investisiialyq kelısımşart pen ūzaqmerzımdı satyp alu şartyn qosqanda, keşendı memlekettık qoldau şaralaryna sene alady.
Sauda jäne integrasiia ministrlıgınıŋ mälımetı boiynşa, elımızdegı otandyq öndıruşılerdıŋ basym bölıgı jeŋıl önerkäsıp jäne auyl şaruaşylyǧynda şoǧyrlanǧan. Bügıngı taŋda otandyq önımge sūranystyŋ negızgı draiverı memlekettık jäne kvazimemlekettık sektor bolyp qala beredı. Sonymen qatar salada syrtqy saudadaǧy import älı de edäuır basym. Būl otandyq öndırıstı odan ärı damytudyŋ aitarlyqtai äleuetın körsetedı.
Bügınde qazaqstandyq öndıruşılerdı qoldau şaralary da ūsynylyp otyr. Otandyq tauarlar üşın söre keŋıstıgınıŋ kemınde 30%-y, memlekettık qoldau bar sauda nysandary üşın kemınde 50% bölu turaly norma zaŋnamalyq türde bekıtılgen. Sauda jelılerınıŋ jetkızu şartyn jasaudan negızsız bas tartuy men jaldau aqysyn asyru jaǧdaiy şekteldı. Sonymen qatar Premer-ministrdıŋ tapsyrmasymen, Sauda jäne integrasiia ministrlıgı «Qazaqstanda jasalǧan» brendı boiynşa önımdı qoldau men jyljytudyŋ keşendı baǧdarlamasyn äzırleude.
Jiyn barysynda «Atameken» ŪKP «Damu» käsıpkerlıktı damytu qorymen bırge qatysuşylarǧa jeŋıl önerkäsıptı damytuǧa basa nazar audara otyryp, Ulttyq Ónim otandyq öndıruşılerınıŋ X körmesın ötkızu jönınde ūsynys jasady. Iskerlık baǧdarlamany salalyq plenarlyq sessiia, marketpleister men bölşek sauda arqyly satudy damytu boiynşa döŋgelek üstelder, täjıribelık master-klastar, eksport jäne logistika boiynşa konsultasiialar, sondai-aq Fashion Day jäne «Qazaqstannyŋ jeŋıl önerkäsıbınıŋ üzdık brendı» konkursyn ötkızu esebınen keŋeitu ūsynylady. Körme otandyq öndıruşılerdı ılgerıletu, biznes, sauda jelılerı men marketpleister arasyndaǧy kooperasiiany damytu alaŋyna ainalyp, qazaqstandyq önımdı tanymal etuge yqpal etpek.
«QazTextileIndustry» ÖRŪ basqarma töraǧasy Gülmira Uahitova memlekettık satyp aluǧa qatysu üşın önımdı sertifikattaudyŋ qūny joǧary ekenın mäsele retınde köterdı. Sondai-aq lokalizasiialau deŋgeiı joǧary, negızınen arnaiy formany jappai öndıruge mamandanǧan käsıporyndar men öz brendterın damytyp jatqan öndıruşılerge arnalǧan memlekettık qoldau şaralaryn saralap qoldanudy ūsyndy.
Serık Jūmanǧarin sertifikattau önımnıŋ sapasy men qauıpsızdıgın qamtamasyz etudıŋ qajettı qūraly bolyp qala beretının atap öttı. Sondai-aq Sauda jäne integrasiia ministrlıgıne sertifikattau qūnyn tömendetu, arnaiy investisiialyq kelısımşart boiynşa jūmys ısteitın käsıporyndardyŋ sertifikattar men jekelegen jeŋıldıkterdı qoldanu merzımın ūlǧaitu mümkındıgın pysyqtaudy tapsyrdy.
Jeŋıl önerkäsıp käsıporyndary qauymdastyǧynyŋ prezidentı Saltanat Äbdıkärımova memlekettık satyp aluǧa qoiylatyn talapty jetıldıru men otandyq öndıruşıler üşın ülgılık tehnikalyq erekşelık äzırleu qajettıgıne nazar audardy.
«Po Global spesodejda» fabrikasynyŋ direktory Nadejda Şabaeva memlekettık satyp alu kezınde käsıporynnyŋ jūmys ornyn aşǧa qosqan ülesın, öndırıstı jergılıktendıru deŋgeiın jäne jaŋǧyrtuǧa salǧan investisiiany eskerudı, sondai-aq adal otandyq öndıruşılermen ūzaqmerzımdı kelısımşart jasau täjıribesın arttyrudy ūsyndy.
Qatysuşylar mektep formasyn şyǧaru mäselesın de talqylady. Kezdesu soŋynda salalyq memlekettık organdarǧa önım sapasyna qoiylatyn talap pen memlekettık qoldau tetıgın jetıldırudı qosqanda, biznestıŋ ūsynystaryn pysyqtau tapsyryldy.
Serık Jūmanǧarin atap ötkendei, Ūlttyq ekonomika ministrlıgı üşın jeŋıl önerkäsıptı damytu eŋ aldymen jūmys ornyn aşu men otandyq öndırıstı damytu tūrǧysynan erekşe maŋyzǧa ie.
«Keşendı jospar örşıl mındet qoiyp otyr. 2030 jylǧa qarai şikızatty qaita öŋdeu kölemın 1,5-2 ese arttyru, 40 myŋǧa juyq jūmys ornyn aşu jäne 35 investisiialyq jobany jüzege asyru mındetı tūr. Memleket jergılıktendırudı arttyratyn jäne öndırıstı damytatyn käsıporyndardy qoldauǧa daiyn. Būl rette Keşendı jospar ikemdı qūjat bolyp qala beredı, Qajet bolǧan jaǧdaida, ony jüzege asyru täjıribesı eskerıle otyryp, pysyqtalady», — dep atap öttı Serık Jūmanǧarin.
