Memleket basşysy Qazaqstan Respublikasy Ūlttyq arhivınıŋ ūjymy men ardagerlerın 20 jyldyq mereitoimen qūttyqtady
Astanada Qazaqstan Respublikasy Ūlttyq arhivınıŋ 20 jyldyǧyna arnalǧan «Arhivter: sifrlyq transformasiia, konstitusiialyq qūndylyqtar, tarihi mūra» atty halyqaralyq ǧylymi-praktikalyq konferensiia öttı.
Konferensiia jūmysyna Qazaqstan Respublikasy Premer-ministrınıŋ orynbasary – Mädeniet jäne aqparat ministrı Aida Balaeva, Qazaqstan Respublikasy Prezidentı Äkımşılıgınıŋ, memlekettık organdardyŋ ökılderı, Türkiia, Resei, Özbekstan, Saud Arabiiasy jäne Täjıkstannyŋ arhiv mekemelerınıŋ basşylary men mamandary, sondai-aq arhiv salasynyŋ jetekşı ǧalymdary men sarapşylary qatysty.
Is-şaranyŋ aşyluynda Aida Balaeva Qazaqstan Prezidentı Qasym-Jomart Toqaevtyŋ qūttyqtau hatyn oqyp berdı. Memleket basşysy arhiv salasynyŋ qyzmetkerlerı men ardagerlerın Ūlttyq arhivtıŋ 20 jyldyq mereitoiymen qūttyqtap, elımızdıŋ tarihi mūrasyn saqtauǧa qosqan eleulı ülesterı üşın rizaşylyǧyn bıldırdı.
«Arhiv qorynda Täuelsız Qazaqstannyŋ qalyptasu jäne damu kezeŋderın aişyqtaityn qūndy mälımetter bar. Mekeme mamandary şeteldık arhivterden tabylǧan tarihi jädıgerlerdı zerdelep, qūndy qūjattardy elge jetkızu jolynda eleulı eŋbek sıŋırdı. Sonyŋ arqasynda arhiv qory on tört ǧasyrdy qamtityn bıregei derektermen tolyqty. Ūlt şejıresın tereŋırek tanuǧa mümkındık beretın mūndai igı jūmystyŋ mänı airyqşa ekenı anyq. Bügıngı basqosuda arhiv salasyn zaman talabyna sai damytu jönınde saliqaly pıkırler men ūtymdy ūsynystar aitylady dep senemın», – delıngen Prezidenttıŋ qūttyqtau hatynda.
Öz sözınde Premer-ministrdıŋ orynbasary arhiv ısınıŋ qalyptasuy men damuyna üles qosqan ūjymǧa jäne sala ardagerlerıne alǧys aityp, bügınde elımız asa maŋyzdy tarihi kezeŋdı bastan ötkerıp otyrǧanyn atap öttı.
«Bız qazır el damuynyŋ jaŋa däuırıne aiaq bastyq. Jaŋa Konstitusiiada adam kapitaly, bılım, ǧylym jäne innovasiia el damuynyŋ strategiialyq basymdyqtary retınde aiqyndaldy. Sonymen qatar tarihi-mädeni mūrany saqtau men ūlttyq mädeniettı qoldau konstitusiialyq deŋgeide bekıtıldı. Būl – ötkendı saqtau ǧana emes, bolaşaqty baǧamdau. Öitkenı halyqtyŋ tarihi jady – memlekettıŋ ruhani negızı. Al sol mūrany saqtaityn basty instituttardyŋ bırı – arhiv. Memleket basşysy jaŋa atap ötkendei, Ūlttyq arhiv töl tarihymyzdy jaŋǧyrtyp, öskeleŋ ūrpaqqa jetkızude zor üles qosyp keledı. Taǧy bır jaqsy jaŋalyqtyŋ bırı biyl Qazaqstan Respublikasy ūlttyq arhivıne «Ūlttyq» märtebe berıledı», – dedı Aida Balaeva.
Mereitoilyq dataǧa orai arhiv salasynyŋ qalyptasuy men damuyna eleulı üles qosqan bırqatar ardagerler men mamandarǧa Memleket basşysynyŋ atynan memlekettık nagradalar tabystaldy.
«Arhiv: ötken men bolaşaqty jalǧaǧan 20 jyl» atty qūjattyq körme aiasynda Ūlttyq arhivte onyŋ qyzmetıne arnalǧan arnaiy būryş aşyldy.
Aita keteiık, bügınde Qazaqstandaǧy 237 memlekettık arhivte Ūlttyq arhiv qorynyŋ 30 millionǧa juyq qūjaty saqtauly. Arhiv salasynda 3,5 myŋnan astam maman eŋbek etedı. Arhiv qorlary körnektı memleket jäne qoǧam qairatkerlerınıŋ, ǧylym men mädeniet ökılderınıŋ jeke arhivtık qūjattarymen tūraqty türde tolyqtyrylyp keledı.
Arhiv salasyn damytudyŋ negızgı baǧyttarynyŋ bırı – sifrlyq transformasiia. Soŋǧy jyldary Ūlttyq arhivtegı sifrlandyrylǧan qūjattardyŋ ülesı 3 paiyzdan 26 paiyzǧa deiın artty. Qūjattardy qabyldauǧa, saqtauǧa, sondai-aq azamattar men ūiymdardyŋ sūrau salularyn jedel oryndauǧa mümkındık beretın «Qūjattardyŋ bıryŋǧai elektrondyq arhivı» aqparattyq jüiesı engızıldı.
Mamandar daiarlau men olardyŋ bılıktılıgın arttyruǧa da erekşe köŋıl bölınude. Bügınde arhiv salasynyŋ myŋnan astam qyzmetkerı arnaiy sertifikatqa ie boldy.
Konferensiia barysynda qatysuşylar Ūlttyq arhiv qorlaryn qalyptastyru, arhiv qūjattaryn ǧylymi tūrǧyda jariialau, halyqaralyq yntymaqtastyqty keŋeitu, arhiv salasyn sifrlyq transformasiialau jäne jasandy intellekt tehnologiialaryn qoldanu mäselelerın talqylady.
Konferensiia qorytyndysy boiynşa Qazaqstan Respublikasynyŋ arhiv salasyn odan ärı damytuǧa baǧyttalǧan qarar qabyldanyp, naqty ūsynymdar äzırlendı.
